AI Culture Lab
← Jak to zbudowałem

Jak to zbudowałem · otwarte dane

Rejestr, którego nie ma. Jak powstał katalog instytucji kultury

Ile jest w Polsce instytucji kultury? Nikt nie wie dokładnie, bo nie istnieje jeden rejestr. Sprawdziłem, ile da się ustalić z danych, które już są publiczne. Wyszedł z tego katalog, w którym jest dziś 4805 instytucji.

To mój niezależny projekt, powstały poza projektem stypendialnym. Opisuję go jako przykład metody pracy z AI. W ramach stypendium powstał ten opis, a nie sam serwis.

Problem

Każdy organizator instytucji kultury, czyli gmina, powiat, województwo albo minister, prowadzi własny rejestr instytucji, które utworzył. Takich rejestrów są tysiące. Leżą w BIP-ach i na stronach urzędów, w plikach PDF, DOC, arkuszach i tabelach HTML. Część jest aktualna, część nie była ruszana od lat, a części w ogóle nie opublikowano.

Dlatego trudno odpowiedzieć na pytania, które wydają się podstawowe. Ile jest domów kultury w województwie? Które gminy nie mają żadnej instytucji? Gdzie działa biblioteka, a nie ma ośrodka kultury?

Impulsem była wypowiedź Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na konferencji prasowej 21 września 2026 roku. Wśród zamierzeń, których prawdopodobnie nie uda się zrealizować w tej kadencji, wymieniła centralny rejestr instytucji kultury. Skoro na rejestr trzeba poczekać, postanowiłem sprawdzić, ile potrzebnych danych jest już publicznie dostępnych. Katalog nie zastępuje rejestru i nie ma jego mocy prawnej. Pokazuje, że większość informacji istnieje, trzeba je tylko zebrać i uporządkować.

Paliwo: skąd pochodzą dane

Podstawą są rejestry prowadzone przez organizatorów. Zebrałem je z około 540 urzędów, przeglądając około 2340 stron. Do tego doszły źródła uzupełniające:

  • rejestry ministrów i urzędów centralnych, w tym MKiDN, MON, MRiRW, MZ i Prezesa IPN;
  • spis podmiotów w Biuletynie Informacji Publicznej;
  • wykaz muzeów prowadzony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
  • rejestr REGON w GUS;
  • Centralny Rejestr Umów (CRU), do którego podmioty publiczne, w tym instytucje kultury, zgłaszają zawierane umowy; dane z niego pobierałem przez udostępniony interfejs programistyczny;
  • wykazy bibliotek publicznych prowadzone przez biblioteki wojewódzkie i powiatowe;
  • regionalne portale kultury w trzech województwach;
  • strony i BIP-y samych instytucji, około 800 stron, z których odczytywałem numery REGON i NIP.

Wszystko to dane publiczne, udostępnione przez urzędy i instytucje.

Reakcja: jak pracowałem

Zbieranie. Automatyczny zbieracz przeglądał BIP-y i strony gmin, starostw i urzędów marszałkowskich i pobierał rejestry oraz księgi rejestrowe.

Odczytywanie. Rejestry przychodzą w każdej możliwej postaci: PDF, DOCX, DOC, RTF, XLS, HTML, z połączonymi komórkami i księgami prowadzonymi w działach. Każdy format wymagał osobnego sposobu odczytu. Narzędzia do zbierania i odczytywania budowałem z pomocą AI: opisywałem, co ma się stać z danym typem dokumentu, sprawdzałem wynik na prawdziwych plikach i poprawiałem.

Przypisanie do gminy. Każda instytucja dostała kod TERYT gminy siedziby. Przypadki niejednoznaczne, jak gmina miejska i wiejska o tej samej nazwie, rozstrzygałem ręcznie.

Potwierdzenie w GUS. Numer REGON każdej instytucji sprawdzałem w rejestrze REGON: sumę kontrolną, nazwę, adres i to, czy podmiot nadal działa.

Odkrycie, którego się nie spodziewałem

Najciekawsza część pracy zaczęła się, gdy zebrane rejestry się skończyły, a w wielu gminach wciąż brakowało instytucji.

Jednostki jednej gminy rejestrowano w REGON zwykle razem. Numery biblioteki, ośrodka kultury, urzędu gminy i ośrodka pomocy społecznej leżą więc blisko siebie. Sprawdzałem numery sąsiadujące ze znanymi instytucjami i odnajdywałem te, których nie było w żadnym zebranym rejestrze.

Analiza dat wpisu pokazała, że instytucje były rejestrowane w REGON falami: w 1975 roku, w latach 1981–1983, 1991–1992 i 1999–2000. Kiedy znałem te fale, mogłem przeszukiwać właśnie te przedziały numerów. Łącznie sprawdziłem ponad 137 tysięcy numerów REGON. To moment, który najbardziej lubię w pracy z danymi: dane mówią więcej, niż ktoś w nie wpisał.

Wynik

Instytucje w katalogu4805
Urzędy, z których zebrano rejestryok. 540
Sprawdzone numery REGONponad 137 tys.

Stan na listopad 2026 roku. Katalog przelicza liczby przy każdej aktualizacji, a aktualne dane są na instytucjekultury.pl.

Katalog jest otwarty. Dane udostępniam na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0. Co miesiąc wszystkie numery REGON są ponownie sprawdzane w GUS, a co kwartał rejestry organizatorów pobierane są od nowa.

Czego się nauczyłem

Nazwa nic nie znaczy. Młodzieżowy dom kultury ma „kulturę” w nazwie, ale jest placówką oświatową. Filia biblioteki wygląda jak osobna instytucja, ale nią nie jest. O statusie decyduje podstawa prawna i wpis do rejestru. Najwięcej czasu zajęło mi nie zbieranie danych, tylko ustalanie, czego do katalogu nie wpisywać.

Trzeba uczciwie oznaczać stopień pewności. Każda karta pokazuje, skąd pochodzą jej dane. Najmocniejsze potwierdzenie to numer wpisu w rejestrze organizatora. Instytucja znaleziona tylko w GUS albo w wykazie bibliotek dostaje oznaczenie „do potwierdzenia”. Najczęściej znaczy to tylko tyle, że jej organizator nie opublikował rejestru.

Automat myli się w przewidywalny sposób. Gdy zbieracz szukał numerów REGON na stronach instytucji, czasem znajdował w stopce numer urzędu gminy. Takie numery trzeba odrzucać. Dlatego po każdej zmianie w bazie działa kontrola spójności: sumy kontrolne, powtórzone numery, dwie karty o tej samej nazwie w jednej gminie.

Katalog to nie rejestr, a dane osobowe zostają poza nim. Karta nie jest dowodem wpisu. Katalog nie zbiera danych osób fizycznych z rejestru REGON i nie publikuje kadencji dyrektorów.

Przepis dla twojej instytucji

Nie trzeba budować ogólnopolskiego katalogu, żeby skorzystać z tej metody:

  1. Nazwij problem. Na przykład: chcę mieć aktualną listę wszystkich organizacji kulturalnych w powiecie.
  2. Zbierz paliwo. Znajdź publiczne źródła: BIP, rejestry, wykazy, portale otwartych danych. Zapisz, skąd pochodzi każda informacja.
  3. Pozwól AI uporządkować. Model pomoże odczytać dokumenty w różnych formatach, ujednolicić nazwy i adresy, wskazać duble.
  4. Sprawdź i oznacz. Potwierdź dane w drugim źródle. Tam, gdzie się nie da, zaznacz, że informacja czeka na potwierdzenie.
Przykładowe polecenie

„Oto trzy wykazy instytucji z różnych źródeł. Połącz je w jedną tabelę, ujednolić nazwy i adresy, oznacz prawdopodobne duble i przy każdej pozycji wpisz, z którego źródła pochodzi.”

Otwarte dane w praktyce

Więcej o pracy z publicznymi danymi opowiem na bezpłatnym szkoleniu 3 grudnia o 18:00. Na żywo zbudujemy prostą stronę dla gminy jednego z uczestników.

Zapisz się na szkolenie
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego